Efe
New member
"Deniz, söylediklerin mantıklı. Ama şu an annemle nasıl konuşacağımı düşünmek istemiyorum. Sadece beni anladığını duymaya ihtiyacım var. Çünkü onun sözleri bana kendimi başarısız hissettirdi."
Deniz ilk anda ne diyeceğini bilemedi. Ona yardım etmek için uğraşıyordu. Çözüm sunmanın sevgisini göstermenin en açık yolu olduğunu sanmıştı. Meryem'in sözleri, iyi niyetli olmanın her zaman doğru karşılığı vermek anlamına gelmediğini gösterdi.
Biraz düşündükten sonra yanına oturdu.
"Bu konuşmanın seni ne kadar yorduğunu fark etmemişim. Sürekli bir şeyleri düzeltmeye çalıştığım için ne hissettiğini sormayı unuttum. İstersen bugün hiçbir şeyi çözmeyelim. Buradayım."
Meryem'in gözleri doldu.
"Tam da bunu duymaya ihtiyacım vardı."
O akşam herhangi bir sorunu çözmediler. Uzun süre oturup konuştular. Deniz, Meryem'in annesiyle ilişkisinin yalnızca bugünkü tartışmadan ibaret olmadığını öğrendi. Meryem de Deniz'in neden hemen çözüm aradığını daha iyi anladı. Çocukluğunda ailesinin maddi sıkıntılarını izleyerek büyümüş, evde sorun çıktığında herkesin kendisinden bir çıkış yolu bulmasını beklediğini hissetmişti.
Onun için işe yarar bir şey yapmak, sevgiyi ifade etmenin güvenli bir yoluydu. Duygular karşısında çaresiz kalmak ise zorlayıcıydı.
Meryem'in yaklaşımı da Deniz'e başka bir kapı açtı. Birinin duygusuna eşlik etmek, kendi kontrolünü kaybetmek değildi. Her üzüntünün hemen giderilmesi gerekmiyordu.
Burada kadınların daha empatik, erkeklerin daha çözüm odaklı olduğu gibi kesin bir kuraldan söz etmek doğru olmaz. Empati kurabilen, plan yapan, duygularını ifade eden veya bunlarda zorlanan insanlar her cinsiyette bulunur. İnsanların bu becerileri ailelerinden, deneyimlerinden, kişiliklerinden ve yetiştirildikleri toplumsal çevreden etkilenebilir.
Deniz ile Meryem'in hikâyesinde önemli olan, birinin diğerinden üstün olması değildi. Biri uygulanabilir çözümler üretmeyi, diğeri duygusal ihtiyaçları görünür kılmayı daha kolay yapıyordu. Zamanla ikisi de diğerinin güçlü olduğu alanlardan öğrenmeye başladı.
Saf sevgi belki de tam burada kendini gösteriyordu: Karşındakinin sana benzemesini istemek yerine, onun dünyasını anlamak için çaba harcamakta.
5. Bölüm: Sevgi, Birini Kurtarmak Değil Yanında Yürümektir
Bahar geldiğinde mahallede büyük bir sorun ortaya çıktı. Kitapçının bulunduğu sokaktaki eski binaların bir kısmı yenilenecek, bazı dükkânlar geçici olarak kapanacaktı. Meryem'in kitapçısı da bu durumdan etkilenecekti.
Meryem, yıllardır biriktirdiği kitapları nereye taşıyacağını, müşterileriyle nasıl iletişim kuracağını ve dükkân kapalı kaldığı sürede masraflarını nasıl karşılayacağını düşünerek endişeleniyordu.
Deniz hemen bir plan hazırladı. Yakındaki boş dükkânları araştırdı, nakliye maliyetlerini hesapladı ve internet üzerinden kitap satışı için bir sistem kurmayı önerdi.
Meryem onun çabasını takdir etti. Ancak bu kez kendi fikrini de ortaya koydu.
"Ben sadece kitapları başka bir yere taşımak istemiyorum. Bu mahalledeki insanlarla yıllardır kurduğum ilişkiyi de korumak istiyorum. Belki geçici bir okuma alanı oluşturabiliriz. Çocuklar için ücretsiz etkinlikler düzenleriz. Kitaplarını paylaşmak isteyenlerle bir dayanışma ağı kurarız."
Deniz hemen hesap yapmaya başladı. Fakat bu kez yalnızca maliyetlere bakmadı. Meryem'in önerisinin insanları bir araya getirme potansiyelini de düşündü.
İkisi birlikte mahalle sakinleriyle görüştüler. Bir marangoz rafları onarmayı teklif etti, üniversite öğrencileri kitapların taşınmasına yardım etti, emekli bir öğretmen çocuklar için okuma saatleri düzenlemeyi üstlendi. Mahalledeki bir esnaf da geçici mekânın elektrik giderlerine katkıda bulundu.
Deniz görev dağılımını ve bütçeyi hazırladı. Meryem ise herkesin fikrini dinledi, gönüllülerin ihtiyaçlarını gözetti ve insanların kendilerini bu işin bir parçası olarak hissetmelerine yardımcı oldu.
Çalışma ilerledikçe Deniz bir şeyi fark etti: Her şeyi tek başına çözmeye çalışmak yerine başkalarının katkısına alan açmak da güçlü bir stratejiydi.
Meryem ise duygusal bağlılığın tek başına yeterli olmadığını gördü. İnsanların iyi niyetini sürdürülebilir bir sonuca dönüştürmek için planlama, zaman yönetimi ve açık sorumluluklar gerekiyordu.
Bir ay sonra kitapçı yeniden açıldığında eskisinden biraz daha küçüktü ama mahallenin daha fazla insanına ulaşır hâle gelmişti.
Açılış günü Meryem, Deniz'in elini tuttu.
"Benim için yaptığın şey yalnızca dükkânı kurtarmak değil," dedi. "Hayatımda değer verdiğim şeylerin ne olduğunu anlamaya çalıştın."
Deniz gülümsedi.
"Sen de bana her sorunun tek başıma çözmem gereken bir şey olmadığını öğrettin."
O gün ikisi de saf sevginin, birini kurtarıcıya dönüştürmek ya da karşısındakini sürekli korunması gereken biri olarak görmek olmadığını daha iyi anladı.
Gerçek destek, kişinin kendi gücünü kullanmasına yardımcı olur. Onun yerine bütün kararları almak değil, gerektiğinde yanında durmaktır.
Peki, sevdiğimiz birine yardım ederken onun hayatını farkında olmadan kontrol etmeye başladığımız oluyor mu? İyi niyetle yaptığımız bir şeyin, karşı tarafın özgürlüğünü kısıtlayabileceğini hiç düşündük mü?
6. Bölüm: Karşılık Beklememek, Kendinden Vazgeçmek Değildir
Deniz ile Meryem'in ilişkisi dışarıdan bakıldığında oldukça uyumlu görünüyordu. Birlikte çalışıyor, birbirlerinin fikirlerine saygı duyuyor ve zor zamanlarda destek oluyorlardı. Ancak hayat her zaman uyumlu anlardan oluşmuyordu.
Bir süre sonra Deniz'e başka bir şehirde önemli bir iş teklifi geldi. Teklif, kariyerinde ilerlemesi ve uzun zamandır istediği bir projede görev alması için büyük bir fırsattı. Fakat Meryem'in kitapçısı İstanbul'daydı. Üstelik mahalledeki dayanışma ağı yeni yeni gelişiyordu.
Deniz günlerce düşündü. Meryem'e tekliften söz ederken yüzündeki heyecanı saklayamadı ama ardından suçluluk hissetti.
"Bu işi kabul edersem seni yalnız bırakmış gibi hissedeceğim," dedi.
Meryem bir süre sessiz kaldı.
"Benim için önemli olan, kendi hayatını benim yüzümden küçültmemen. Ama bu kararın ikimizi de etkileyeceğini düşünmeden hareket etmeni de istemiyorum."
Deniz, Meryem'in kendisinden kalmasını beklediğini sanmıştı. Oysa Meryem onun mutluluğunu önemsiyor, kendi ihtiyaçlarını da açıkça dile getiriyordu.
İkisi seçenekleri konuştu. Uzak mesafeli bir ilişkinin mümkün olup olmadığını, ne sıklıkla görüşebileceklerini, bunun maddi ve duygusal yükünü nasıl paylaşacaklarını değerlendirdiler. Meryem, kitapçının sorumluluklarını nasıl düzenleyebileceğini anlattı. Deniz de işvereninden başlangıçta daha esnek bir çalışma modeli isteyebileceğini düşündü.
Karar kolay değildi. Birkaç kez tartıştılar, birbirlerini yanlış anladılar ve yeniden konuşmak zorunda kaldılar.
Sonunda Deniz teklifi kabul etti; ancak ilk altı ay boyunca belirli aralıklarla İstanbul'dan çalışabileceği bir düzen kurdu. Meryem de bu süre içinde kendi işini geliştirmeye devam etti. İkisi de bütün belirsizlikleri ortadan kaldıramadı ama kararın sorumluluğunu birlikte üstlendi.
Bu deneyim onlara önemli bir ayrımı gösterdi: Saf sevgi, karşılık beklemeden sevmekle ilgili olabilir ama karşılığında saygı görmemeyi kabullenmek anlamına gelmez.
Bir insanı sevdiğiniz için bütün hayallerinizden vazgeçmek zorunda değilsiniz. Aynı şekilde, kendi hedeflerinizi gerçekleştirmek uğruna karşınızdakinin ihtiyaçlarını önemsizleştirmek de sevginin gereği değildir.
Sağlıklı bir ilişki, iki insanın birbirine ait olmasından çok, birbirini özgür bireyler olarak kabul etmesiyle güçlenir. Birlikte alınan kararlar, bir tarafın sürekli fedakârlık yaptığı diğer tarafın ise bunu doğal karşıladığı bir düzene dönüşmemelidir.
Çünkü sürekli susmak, kendi ihtiyaçlarını inkâr etmek ve incinmeye rağmen her şeye katlanmak saf sevginin kanıtı değildir. Bunlar bazen kaybetme korkusunun, bağımlılığın veya öğrenilmiş davranışların sonucu olabilir.
Sevgi insanı güçlendirebilir; fakat insanın kendi değerini unutmasına yol açıyorsa ilişkinin yeniden değerlendirilmesi gerekir.
7. Bölüm: Saf Sevgi Günlük Hayatta Nasıl Anlaşılır?
Aylar geçti. Deniz ile Meryem birbirlerinden uzakta oldukları dönemlerde de ilişkilerini sürdürdüler. Her gün uzun uzun konuşamadıkları zamanlar oldu. Bazen biri yorgun olduğu için diğerini yeterince dinleyemedi. Bazen planlar bozuldu, bazen de geçmişten gelen korkular yeniden ortaya çıktı.
Fakat ikisi de zamanla sevginin yalnızca duygusal yoğunlukla ölçülemeyeceğini öğrendi.
Deniz artık Meryem üzgün olduğunda hemen çözüm önermeden önce, "Benden bir fikir mi istiyorsun, yoksa sadece seni dinlememi mi?" diye soruyordu.
Deniz ilk anda ne diyeceğini bilemedi. Ona yardım etmek için uğraşıyordu. Çözüm sunmanın sevgisini göstermenin en açık yolu olduğunu sanmıştı. Meryem'in sözleri, iyi niyetli olmanın her zaman doğru karşılığı vermek anlamına gelmediğini gösterdi.
Biraz düşündükten sonra yanına oturdu.
"Bu konuşmanın seni ne kadar yorduğunu fark etmemişim. Sürekli bir şeyleri düzeltmeye çalıştığım için ne hissettiğini sormayı unuttum. İstersen bugün hiçbir şeyi çözmeyelim. Buradayım."
Meryem'in gözleri doldu.
"Tam da bunu duymaya ihtiyacım vardı."
O akşam herhangi bir sorunu çözmediler. Uzun süre oturup konuştular. Deniz, Meryem'in annesiyle ilişkisinin yalnızca bugünkü tartışmadan ibaret olmadığını öğrendi. Meryem de Deniz'in neden hemen çözüm aradığını daha iyi anladı. Çocukluğunda ailesinin maddi sıkıntılarını izleyerek büyümüş, evde sorun çıktığında herkesin kendisinden bir çıkış yolu bulmasını beklediğini hissetmişti.
Onun için işe yarar bir şey yapmak, sevgiyi ifade etmenin güvenli bir yoluydu. Duygular karşısında çaresiz kalmak ise zorlayıcıydı.
Meryem'in yaklaşımı da Deniz'e başka bir kapı açtı. Birinin duygusuna eşlik etmek, kendi kontrolünü kaybetmek değildi. Her üzüntünün hemen giderilmesi gerekmiyordu.
Burada kadınların daha empatik, erkeklerin daha çözüm odaklı olduğu gibi kesin bir kuraldan söz etmek doğru olmaz. Empati kurabilen, plan yapan, duygularını ifade eden veya bunlarda zorlanan insanlar her cinsiyette bulunur. İnsanların bu becerileri ailelerinden, deneyimlerinden, kişiliklerinden ve yetiştirildikleri toplumsal çevreden etkilenebilir.
Deniz ile Meryem'in hikâyesinde önemli olan, birinin diğerinden üstün olması değildi. Biri uygulanabilir çözümler üretmeyi, diğeri duygusal ihtiyaçları görünür kılmayı daha kolay yapıyordu. Zamanla ikisi de diğerinin güçlü olduğu alanlardan öğrenmeye başladı.
Saf sevgi belki de tam burada kendini gösteriyordu: Karşındakinin sana benzemesini istemek yerine, onun dünyasını anlamak için çaba harcamakta.
5. Bölüm: Sevgi, Birini Kurtarmak Değil Yanında Yürümektir
Bahar geldiğinde mahallede büyük bir sorun ortaya çıktı. Kitapçının bulunduğu sokaktaki eski binaların bir kısmı yenilenecek, bazı dükkânlar geçici olarak kapanacaktı. Meryem'in kitapçısı da bu durumdan etkilenecekti.
Meryem, yıllardır biriktirdiği kitapları nereye taşıyacağını, müşterileriyle nasıl iletişim kuracağını ve dükkân kapalı kaldığı sürede masraflarını nasıl karşılayacağını düşünerek endişeleniyordu.
Deniz hemen bir plan hazırladı. Yakındaki boş dükkânları araştırdı, nakliye maliyetlerini hesapladı ve internet üzerinden kitap satışı için bir sistem kurmayı önerdi.
Meryem onun çabasını takdir etti. Ancak bu kez kendi fikrini de ortaya koydu.
"Ben sadece kitapları başka bir yere taşımak istemiyorum. Bu mahalledeki insanlarla yıllardır kurduğum ilişkiyi de korumak istiyorum. Belki geçici bir okuma alanı oluşturabiliriz. Çocuklar için ücretsiz etkinlikler düzenleriz. Kitaplarını paylaşmak isteyenlerle bir dayanışma ağı kurarız."
Deniz hemen hesap yapmaya başladı. Fakat bu kez yalnızca maliyetlere bakmadı. Meryem'in önerisinin insanları bir araya getirme potansiyelini de düşündü.
İkisi birlikte mahalle sakinleriyle görüştüler. Bir marangoz rafları onarmayı teklif etti, üniversite öğrencileri kitapların taşınmasına yardım etti, emekli bir öğretmen çocuklar için okuma saatleri düzenlemeyi üstlendi. Mahalledeki bir esnaf da geçici mekânın elektrik giderlerine katkıda bulundu.
Deniz görev dağılımını ve bütçeyi hazırladı. Meryem ise herkesin fikrini dinledi, gönüllülerin ihtiyaçlarını gözetti ve insanların kendilerini bu işin bir parçası olarak hissetmelerine yardımcı oldu.
Çalışma ilerledikçe Deniz bir şeyi fark etti: Her şeyi tek başına çözmeye çalışmak yerine başkalarının katkısına alan açmak da güçlü bir stratejiydi.
Meryem ise duygusal bağlılığın tek başına yeterli olmadığını gördü. İnsanların iyi niyetini sürdürülebilir bir sonuca dönüştürmek için planlama, zaman yönetimi ve açık sorumluluklar gerekiyordu.
Bir ay sonra kitapçı yeniden açıldığında eskisinden biraz daha küçüktü ama mahallenin daha fazla insanına ulaşır hâle gelmişti.
Açılış günü Meryem, Deniz'in elini tuttu.
"Benim için yaptığın şey yalnızca dükkânı kurtarmak değil," dedi. "Hayatımda değer verdiğim şeylerin ne olduğunu anlamaya çalıştın."
Deniz gülümsedi.
"Sen de bana her sorunun tek başıma çözmem gereken bir şey olmadığını öğrettin."
O gün ikisi de saf sevginin, birini kurtarıcıya dönüştürmek ya da karşısındakini sürekli korunması gereken biri olarak görmek olmadığını daha iyi anladı.
Gerçek destek, kişinin kendi gücünü kullanmasına yardımcı olur. Onun yerine bütün kararları almak değil, gerektiğinde yanında durmaktır.
Peki, sevdiğimiz birine yardım ederken onun hayatını farkında olmadan kontrol etmeye başladığımız oluyor mu? İyi niyetle yaptığımız bir şeyin, karşı tarafın özgürlüğünü kısıtlayabileceğini hiç düşündük mü?
6. Bölüm: Karşılık Beklememek, Kendinden Vazgeçmek Değildir
Deniz ile Meryem'in ilişkisi dışarıdan bakıldığında oldukça uyumlu görünüyordu. Birlikte çalışıyor, birbirlerinin fikirlerine saygı duyuyor ve zor zamanlarda destek oluyorlardı. Ancak hayat her zaman uyumlu anlardan oluşmuyordu.
Bir süre sonra Deniz'e başka bir şehirde önemli bir iş teklifi geldi. Teklif, kariyerinde ilerlemesi ve uzun zamandır istediği bir projede görev alması için büyük bir fırsattı. Fakat Meryem'in kitapçısı İstanbul'daydı. Üstelik mahalledeki dayanışma ağı yeni yeni gelişiyordu.
Deniz günlerce düşündü. Meryem'e tekliften söz ederken yüzündeki heyecanı saklayamadı ama ardından suçluluk hissetti.
"Bu işi kabul edersem seni yalnız bırakmış gibi hissedeceğim," dedi.
Meryem bir süre sessiz kaldı.
"Benim için önemli olan, kendi hayatını benim yüzümden küçültmemen. Ama bu kararın ikimizi de etkileyeceğini düşünmeden hareket etmeni de istemiyorum."
Deniz, Meryem'in kendisinden kalmasını beklediğini sanmıştı. Oysa Meryem onun mutluluğunu önemsiyor, kendi ihtiyaçlarını da açıkça dile getiriyordu.
İkisi seçenekleri konuştu. Uzak mesafeli bir ilişkinin mümkün olup olmadığını, ne sıklıkla görüşebileceklerini, bunun maddi ve duygusal yükünü nasıl paylaşacaklarını değerlendirdiler. Meryem, kitapçının sorumluluklarını nasıl düzenleyebileceğini anlattı. Deniz de işvereninden başlangıçta daha esnek bir çalışma modeli isteyebileceğini düşündü.
Karar kolay değildi. Birkaç kez tartıştılar, birbirlerini yanlış anladılar ve yeniden konuşmak zorunda kaldılar.
Sonunda Deniz teklifi kabul etti; ancak ilk altı ay boyunca belirli aralıklarla İstanbul'dan çalışabileceği bir düzen kurdu. Meryem de bu süre içinde kendi işini geliştirmeye devam etti. İkisi de bütün belirsizlikleri ortadan kaldıramadı ama kararın sorumluluğunu birlikte üstlendi.
Bu deneyim onlara önemli bir ayrımı gösterdi: Saf sevgi, karşılık beklemeden sevmekle ilgili olabilir ama karşılığında saygı görmemeyi kabullenmek anlamına gelmez.
Bir insanı sevdiğiniz için bütün hayallerinizden vazgeçmek zorunda değilsiniz. Aynı şekilde, kendi hedeflerinizi gerçekleştirmek uğruna karşınızdakinin ihtiyaçlarını önemsizleştirmek de sevginin gereği değildir.
Sağlıklı bir ilişki, iki insanın birbirine ait olmasından çok, birbirini özgür bireyler olarak kabul etmesiyle güçlenir. Birlikte alınan kararlar, bir tarafın sürekli fedakârlık yaptığı diğer tarafın ise bunu doğal karşıladığı bir düzene dönüşmemelidir.
Çünkü sürekli susmak, kendi ihtiyaçlarını inkâr etmek ve incinmeye rağmen her şeye katlanmak saf sevginin kanıtı değildir. Bunlar bazen kaybetme korkusunun, bağımlılığın veya öğrenilmiş davranışların sonucu olabilir.
Sevgi insanı güçlendirebilir; fakat insanın kendi değerini unutmasına yol açıyorsa ilişkinin yeniden değerlendirilmesi gerekir.
7. Bölüm: Saf Sevgi Günlük Hayatta Nasıl Anlaşılır?
Aylar geçti. Deniz ile Meryem birbirlerinden uzakta oldukları dönemlerde de ilişkilerini sürdürdüler. Her gün uzun uzun konuşamadıkları zamanlar oldu. Bazen biri yorgun olduğu için diğerini yeterince dinleyemedi. Bazen planlar bozuldu, bazen de geçmişten gelen korkular yeniden ortaya çıktı.
Fakat ikisi de zamanla sevginin yalnızca duygusal yoğunlukla ölçülemeyeceğini öğrendi.
Deniz artık Meryem üzgün olduğunda hemen çözüm önermeden önce, "Benden bir fikir mi istiyorsun, yoksa sadece seni dinlememi mi?" diye soruyordu.