Efe
New member
Daha sosyal ve empati merkezli yaklaşan başka bir taraftar ise:
“Osimhen'in takıma geldiği dönemde takımın özgüveni nasıl değişti? Taraftarla kurduğu bağ neden bu kadar güçlü? Bir golün stadyumdaki insanlar üzerindeki etkisi nasıl ölçülebilir?”
İkinci soru bilim dışı değildir.
Tam tersine, spor psikolojisi literatürü takım kimliğinin sosyal ilişkiler ve bireysel iyi oluşla bağlantılı olduğunu gösteriyor. Futbol taraftarlığı yalnızca skorları takip etmekten ibaret değil; aile, arkadaşlar ve taraftar toplulukları aracılığıyla oluşan bir kimlik deneyimi de söz konusu. Frontiers+1
Dolayısıyla erkek bir taraftarın Osimhen'i yalnızca gol sayısıyla değerlendirmesi mümkün olduğu gibi, kadın bir taraftarın da ileri düzey xG analizi yapması tamamen mümkündür.
Cinsiyet, bakış açısının kaderi değildir.
Asıl ilginç olan, farklı bakışların aynı futbolcuyu farklı boyutlardan değerlendirebilmesidir.
6. Taraftar üzerindeki etkiyi nasıl ölçebiliriz?
Burada iş biraz daha karmaşık hale geliyor.
Bir oyuncunun “taraftar üzerindeki etkisi” doğrudan gol sayısından hesaplanamaz. Bunun için anketler, sosyal medya analizi, taraftar etkileşimi, maç katılımı, forma satışları ve psikolojik ölçekler gibi farklı veri kaynakları kullanılabilir.
Spor psikolojisindeki araştırmalar takım kimliğinin sosyal bağlarla ilişkili olduğunu gösteriyor. Örneğin 2020'de yayımlanan bir çalışmada 409 katılımcının takip edildiği boylamsal analiz, milli takım kimliği ile gurur ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkileri inceledi. Bulgular, takım kimliği ve kolektif gururun taraftarların öznel iyi oluşuyla bağlantılı olabileceğini gösterdi. Frontiers
Dahası, futbol maçlarının yalnızca psikolojik değil, fizyolojik etkileri de araştırılmış durumda. 2010 Dünya Kupası finalini izleyen 50 İspanyol taraftar üzerinde yapılan saha çalışmasında testosteron ve kortizol düzeyleri incelendi; maç sırasında hormonal değişimler gözlendi ve bazı kortizol değişimlerinin cinsiyet ile taraftarlık yoğunluğuna göre farklılaştığı bildirildi. PubMed Central (PMC)
Bu, “futbol sadece eğlencedir” yaklaşımının fazlasıyla basit olduğunu gösteriyor.
Galatasaray'ın yıldızı bu nedenle yalnızca rakip kaleye attığı toplarla değil, insanların takım deneyimini ne ölçüde değiştirdiğiyle de değerlendirilebilir.
7. Osimhen mi, yoksa takımın tamamı mı yıldız?
Burada benim için en ilginç sonuç ortaya çıkıyor.
Bir futbolcuyu “gerçek yıldız” ilan etmek, takım sporunun doğasına biraz aykırı olabilir.
Osimhen'in 37 gollük 2024-25 sezonu olağanüstü. Ancak o gollerin ortaya çıkması için pası atan, pres yapan, savunmayı öne çıkaran, top kazanan ve hücum alanını açan oyuncular da gerekiyor.
Galatasaray'ın resmi verilerinde Osimhen'in 2025-26 sezonunda 33 resmi maçta 22 gol ve 8 asist yaptığı belirtiliyor. Bu, bir santrfor için yalnızca bitiricilik değil, doğrudan skor üretimi bakımından da yüksek bir toplam etki anlamına geliyor. Galatasaray
Fakat bu veriyi “Osimhen her konuda takımın en iyisidir” şeklinde yorumlamak yanlış olur.
Örneğin bir orta saha oyuncusunun değerini gol üzerinden ölçmek, bilimsel olarak hatalı değişken seçmek anlamına gelebilir. Savunmacının değerini asistle ölçmek de aynı şekilde sorunludur.
İyi veri analizi önce şu soruyu sorar:
“Bu oyuncunun rolü ne ve o rolde ne kadar başarılı?”
Sonra oyuncuları birbirleriyle karşılaştırır.
8. Daha bilimsel bir araştırma nasıl yapılırdı?
Gerçek anlamda “Galatasaray'ın en değerli oyuncusu kim?” sorusunu araştırmak isteseydik, tek sezonluk gol tablosuyla yetinmezdik.
Örneğin 2024-25 ve 2025-26 sezonlarındaki tüm resmi maçları veri setine dahil ederdik.
Her oyuncu için:
1. Dakika sayısı
2. Gol
3. Asist
4. xG
5. xA
6. Şut
7. İsabetli şut
8. Ceza sahası aksiyonları
9. Top kazanma
10. Pres aksiyonları
11. Kritik maç performansı
12. Takımın oyuncu sahadayken ve yokken gol farkı
gibi değişkenleri toplardık.
Sonra pozisyonlara göre normalizasyon yapardık. Örneğin savunmacıyı santrforla doğrudan karşılaştırmak yerine her pozisyonun kendi performans dağılımına bakardık.
Daha gelişmiş bir modelde maç bağlamını da hesaba katmak mümkün olurdu: Rakibin gücü, maçın skoru, iç saha avantajı, oyuncunun sahada kaldığı dakika, takımın oyun sistemi ve maçın önem derecesi gibi değişkenler modele eklenebilirdi.
Mead ve arkadaşlarının çalışması, xG modellerinde oyuncu kalitesi ve psikolojik faktörler gibi daha önce ihmal edilen bazı değişkenlerin de tahminleri etkileyebildiğini gösteriyor. PLOS
Yani futbol analizi giderek “kaç gol attı?” sorusundan “bu performans hangi koşullarda ortaya çıktı?” sorusuna ilerliyor.
9. Peki “gerçek yıldız” kaç?
Eğer “kaç” sorusunu “kim?” anlamında ele alırsak, mevcut veriler ışığında benim cevabım Victor Osimhen olur.
Bunun nedeni yalnızca popülerliği değil.
2024-25'te 41 maçta 37 gol ve 8 asistlik üretim, Süper Lig gol krallığı, Avrupa Ligi'nde 6 gol, 2025-26'da 22 gol ve 8 asistlik resmi kulüp verisi ve 2025-26 Şampiyonlar Ligi'ndeki yüksek şut isabeti birlikte değerlendirildiğinde Osimhen'in Galatasaray hücumunun en güçlü bireysel performans adaylarından biri olduğu görülüyor. Galatasaray+1
Fakat “Galatasaray'ın en iyi futbolcusu” ile “Galatasaray'ın en önemli yıldızı” arasında fark bırakmak gerekiyor.
En iyi futbolcu, pozisyonuna göre en yüksek performansı gösteren kişi olabilir.
En önemli yıldız ise takımın sportif performansına, rakiplerin davranışına, taraftar beklentisine ve kulübün genel algısına en fazla etki eden kişi olabilir.
Osimhen bu ikinci kategoride de çok güçlü bir aday.
10. Sonuç: İstatistik Osimhen'i destekliyor, ama hikâyenin tamamını anlatmıyor
Bilimsel yaklaşım bize ilginç bir sonuç veriyor: Osimhen'in yıldızlığını savunmak için yalnızca taraftar sevgisine ihtiyacımız yok. Veriler de güçlü bir argüman sunuyor.
Ancak aynı bilimsel yaklaşım, tek bir istatistiğe aşırı anlam yüklemememiz gerektiğini de söylüyor.
Gol sayısı önemlidir ama yeterli değildir.
xG değerlidir ama kusursuz değildir.
Transfer bedeli önemlidir ama performans ölçüsü değildir.
Taraftar sevgisi anlamlıdır ama tek başına sportif başarıyı kanıtlamaz.
Sosyal ve duygusal etki önemlidir ama bunu ölçmek için farklı araştırma yöntemleri gerekir.
Bu nedenle Galatasaray'ın “gerçek yıldızı” sorusuna en dengeli cevap şu olabilir:
Sportif üretim ve skor katkısı açısından Victor Osimhen en güçlü adaydır; fakat takımın toplam başarısı tek bir yıldızın matematiksel sonucu değildir.
Belki de tartışılması gereken daha güzel soru şudur:
Bir futbolcuyu gerçekten yıldız yapan şey attığı gol sayısı mı, takım arkadaşlarının performansını yükseltmesi mi, kritik maçlarda ortaya çıkması mı, yoksa milyonlarca taraftarın takımını izleme ve hissetme biçimini değiştirmesi mi?
Çünkü futbolun bilimsel olarak ölçülebilen kısmı giderek büyüyor; fakat futbolu futbol yapan şey hâlâ yalnızca ölçebildiğimiz değişkenlerden ibaret değil.
Ve belki Osimhen tartışmasının en güzel tarafı da burada: Veriler onun yıldız olduğunu güçlü biçimde destekliyor; fakat “neden yıldız?” sorusunun cevabı hâlâ yalnızca bir Excel tablosuna sığmıyor.
“Osimhen'in takıma geldiği dönemde takımın özgüveni nasıl değişti? Taraftarla kurduğu bağ neden bu kadar güçlü? Bir golün stadyumdaki insanlar üzerindeki etkisi nasıl ölçülebilir?”
İkinci soru bilim dışı değildir.
Tam tersine, spor psikolojisi literatürü takım kimliğinin sosyal ilişkiler ve bireysel iyi oluşla bağlantılı olduğunu gösteriyor. Futbol taraftarlığı yalnızca skorları takip etmekten ibaret değil; aile, arkadaşlar ve taraftar toplulukları aracılığıyla oluşan bir kimlik deneyimi de söz konusu. Frontiers+1
Dolayısıyla erkek bir taraftarın Osimhen'i yalnızca gol sayısıyla değerlendirmesi mümkün olduğu gibi, kadın bir taraftarın da ileri düzey xG analizi yapması tamamen mümkündür.
Cinsiyet, bakış açısının kaderi değildir.
Asıl ilginç olan, farklı bakışların aynı futbolcuyu farklı boyutlardan değerlendirebilmesidir.
6. Taraftar üzerindeki etkiyi nasıl ölçebiliriz?
Burada iş biraz daha karmaşık hale geliyor.
Bir oyuncunun “taraftar üzerindeki etkisi” doğrudan gol sayısından hesaplanamaz. Bunun için anketler, sosyal medya analizi, taraftar etkileşimi, maç katılımı, forma satışları ve psikolojik ölçekler gibi farklı veri kaynakları kullanılabilir.
Spor psikolojisindeki araştırmalar takım kimliğinin sosyal bağlarla ilişkili olduğunu gösteriyor. Örneğin 2020'de yayımlanan bir çalışmada 409 katılımcının takip edildiği boylamsal analiz, milli takım kimliği ile gurur ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkileri inceledi. Bulgular, takım kimliği ve kolektif gururun taraftarların öznel iyi oluşuyla bağlantılı olabileceğini gösterdi. Frontiers
Dahası, futbol maçlarının yalnızca psikolojik değil, fizyolojik etkileri de araştırılmış durumda. 2010 Dünya Kupası finalini izleyen 50 İspanyol taraftar üzerinde yapılan saha çalışmasında testosteron ve kortizol düzeyleri incelendi; maç sırasında hormonal değişimler gözlendi ve bazı kortizol değişimlerinin cinsiyet ile taraftarlık yoğunluğuna göre farklılaştığı bildirildi. PubMed Central (PMC)
Bu, “futbol sadece eğlencedir” yaklaşımının fazlasıyla basit olduğunu gösteriyor.
Galatasaray'ın yıldızı bu nedenle yalnızca rakip kaleye attığı toplarla değil, insanların takım deneyimini ne ölçüde değiştirdiğiyle de değerlendirilebilir.
7. Osimhen mi, yoksa takımın tamamı mı yıldız?
Burada benim için en ilginç sonuç ortaya çıkıyor.
Bir futbolcuyu “gerçek yıldız” ilan etmek, takım sporunun doğasına biraz aykırı olabilir.
Osimhen'in 37 gollük 2024-25 sezonu olağanüstü. Ancak o gollerin ortaya çıkması için pası atan, pres yapan, savunmayı öne çıkaran, top kazanan ve hücum alanını açan oyuncular da gerekiyor.
Galatasaray'ın resmi verilerinde Osimhen'in 2025-26 sezonunda 33 resmi maçta 22 gol ve 8 asist yaptığı belirtiliyor. Bu, bir santrfor için yalnızca bitiricilik değil, doğrudan skor üretimi bakımından da yüksek bir toplam etki anlamına geliyor. Galatasaray
Fakat bu veriyi “Osimhen her konuda takımın en iyisidir” şeklinde yorumlamak yanlış olur.
Örneğin bir orta saha oyuncusunun değerini gol üzerinden ölçmek, bilimsel olarak hatalı değişken seçmek anlamına gelebilir. Savunmacının değerini asistle ölçmek de aynı şekilde sorunludur.
İyi veri analizi önce şu soruyu sorar:
“Bu oyuncunun rolü ne ve o rolde ne kadar başarılı?”
Sonra oyuncuları birbirleriyle karşılaştırır.
8. Daha bilimsel bir araştırma nasıl yapılırdı?
Gerçek anlamda “Galatasaray'ın en değerli oyuncusu kim?” sorusunu araştırmak isteseydik, tek sezonluk gol tablosuyla yetinmezdik.
Örneğin 2024-25 ve 2025-26 sezonlarındaki tüm resmi maçları veri setine dahil ederdik.
Her oyuncu için:
1. Dakika sayısı
2. Gol
3. Asist
4. xG
5. xA
6. Şut
7. İsabetli şut
8. Ceza sahası aksiyonları
9. Top kazanma
10. Pres aksiyonları
11. Kritik maç performansı
12. Takımın oyuncu sahadayken ve yokken gol farkı
gibi değişkenleri toplardık.
Sonra pozisyonlara göre normalizasyon yapardık. Örneğin savunmacıyı santrforla doğrudan karşılaştırmak yerine her pozisyonun kendi performans dağılımına bakardık.
Daha gelişmiş bir modelde maç bağlamını da hesaba katmak mümkün olurdu: Rakibin gücü, maçın skoru, iç saha avantajı, oyuncunun sahada kaldığı dakika, takımın oyun sistemi ve maçın önem derecesi gibi değişkenler modele eklenebilirdi.
Mead ve arkadaşlarının çalışması, xG modellerinde oyuncu kalitesi ve psikolojik faktörler gibi daha önce ihmal edilen bazı değişkenlerin de tahminleri etkileyebildiğini gösteriyor. PLOS
Yani futbol analizi giderek “kaç gol attı?” sorusundan “bu performans hangi koşullarda ortaya çıktı?” sorusuna ilerliyor.
9. Peki “gerçek yıldız” kaç?
Eğer “kaç” sorusunu “kim?” anlamında ele alırsak, mevcut veriler ışığında benim cevabım Victor Osimhen olur.
Bunun nedeni yalnızca popülerliği değil.
2024-25'te 41 maçta 37 gol ve 8 asistlik üretim, Süper Lig gol krallığı, Avrupa Ligi'nde 6 gol, 2025-26'da 22 gol ve 8 asistlik resmi kulüp verisi ve 2025-26 Şampiyonlar Ligi'ndeki yüksek şut isabeti birlikte değerlendirildiğinde Osimhen'in Galatasaray hücumunun en güçlü bireysel performans adaylarından biri olduğu görülüyor. Galatasaray+1
Fakat “Galatasaray'ın en iyi futbolcusu” ile “Galatasaray'ın en önemli yıldızı” arasında fark bırakmak gerekiyor.
En iyi futbolcu, pozisyonuna göre en yüksek performansı gösteren kişi olabilir.
En önemli yıldız ise takımın sportif performansına, rakiplerin davranışına, taraftar beklentisine ve kulübün genel algısına en fazla etki eden kişi olabilir.
Osimhen bu ikinci kategoride de çok güçlü bir aday.
10. Sonuç: İstatistik Osimhen'i destekliyor, ama hikâyenin tamamını anlatmıyor
Bilimsel yaklaşım bize ilginç bir sonuç veriyor: Osimhen'in yıldızlığını savunmak için yalnızca taraftar sevgisine ihtiyacımız yok. Veriler de güçlü bir argüman sunuyor.
Ancak aynı bilimsel yaklaşım, tek bir istatistiğe aşırı anlam yüklemememiz gerektiğini de söylüyor.
Gol sayısı önemlidir ama yeterli değildir.
xG değerlidir ama kusursuz değildir.
Transfer bedeli önemlidir ama performans ölçüsü değildir.
Taraftar sevgisi anlamlıdır ama tek başına sportif başarıyı kanıtlamaz.
Sosyal ve duygusal etki önemlidir ama bunu ölçmek için farklı araştırma yöntemleri gerekir.
Bu nedenle Galatasaray'ın “gerçek yıldızı” sorusuna en dengeli cevap şu olabilir:
Sportif üretim ve skor katkısı açısından Victor Osimhen en güçlü adaydır; fakat takımın toplam başarısı tek bir yıldızın matematiksel sonucu değildir.
Belki de tartışılması gereken daha güzel soru şudur:
Bir futbolcuyu gerçekten yıldız yapan şey attığı gol sayısı mı, takım arkadaşlarının performansını yükseltmesi mi, kritik maçlarda ortaya çıkması mı, yoksa milyonlarca taraftarın takımını izleme ve hissetme biçimini değiştirmesi mi?
Çünkü futbolun bilimsel olarak ölçülebilen kısmı giderek büyüyor; fakat futbolu futbol yapan şey hâlâ yalnızca ölçebildiğimiz değişkenlerden ibaret değil.
Ve belki Osimhen tartışmasının en güzel tarafı da burada: Veriler onun yıldız olduğunu güçlü biçimde destekliyor; fakat “neden yıldız?” sorusunun cevabı hâlâ yalnızca bir Excel tablosuna sığmıyor.