Efe
New member
Ergenlik Döneminde Makyaj Yapılır mı?
Ergenlik dönemine girince aynanın karşısında geçirilen zamanın değişmesi bence hiç şaşırtıcı değil. Bir gün saç şekli önem kazanıyor, başka bir gün ciltte çıkan bir sivilce bütün günün konusu olabiliyor. Sonra sosyal medyada görülen makyaj videoları, arkadaşların kullandığı ürünler ve “Ben de denesem nasıl olur?” düşüncesi geliyor. İşte tam burada şu soru ortaya çıkıyor: Ergenlik döneminde makyaj yapmak gerçekten uygun mu, yoksa biraz daha beklemek mi gerekir?
Bu konuda tek bir “doğru yaş” söylemek bana pek mümkün görünmüyor. Çünkü ergenlik 10-19 yaş aralığını kapsayan, fiziksel ve psikolojik açıdan hızlı değişimlerin yaşandığı geniş bir dönem. Dolayısıyla 12 yaşındaki bir çocuğun ihtiyaçlarıyla 17 yaşındaki bir gencin ihtiyaçlarını aynı değerlendirmek doğru olmaz.
Benim bu yazıdaki yaklaşımım, kişisel deneyimlerden çok dermatoloji ve ergen sağlığı konusunda yayımlanmış güncel kaynakları temel almak. Özellikle Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), American Academy of Pediatrics'in HealthyChildren platformu ve Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) gençler ve dijital medya konusundaki verileri önemli bir çerçeve sunuyor. Kişisel olarak da makyajı “yasaklanması gereken bir şey” veya “mutlaka yapılması gereken bir şey” şeklinde değil, doğru alışkanlıklarla yönetilmesi gereken bir kişisel tercih olarak görüyorum.
Ergenlikte Makyaj Yapmanın Tek Başına Zararlı Olduğunu Söylemek Doğru mu?
Hayır. Makyajın kendisini otomatik olarak zararlı ilan etmek bilimsel açıdan doğru değil. Amerikan Dermatoloji Akademisi, akne problemi bulunan kişilerin dahi makyaj kullanabileceğini; ancak ürünlerin dikkatli seçilmesi ve cilt bakımının ihmal edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle “non-comedogenic” yani gözenekleri tıkama ihtimali düşük ürünler tercih edilmesi öneriliyor.
AAD
+1
Buradaki kritik nokta yaşın kendisinden ziyade ürünün niteliği, kullanım biçimi ve kişinin cilt yapısı.
Örneğin ergenlikte hormonal değişiklikler nedeniyle yağlanma ve akne daha sık görülebiliyor. Ağır bir fondöteni saatlerce yüzde bırakmak, makyajla uyumak veya makyaj malzemelerini başkalarıyla paylaşmak cilt açısından iyi fikir değil. AAD, makyajın yatmadan önce mutlaka çıkarılmasını ve fırça ile aplikatörlerin paylaşılmamasını özellikle tavsiye ediyor.
AAD
Dolayısıyla “ergenlikte makyaj yapılmaz” yerine bence daha doğru soru şu:
“Ergenlik döneminde cilde zarar vermeden ve psikolojik baskı oluşturmadan nasıl makyaj yapılabilir?”
Yaşa Göre Yaklaşım Neden Daha Mantıklı?
12 yaşındaki biriyle 17 yaşındaki birini aynı kefeye koymak, ergenlik döneminin kendi içindeki farklılıklarını görmezden gelmek olur.
Erken ergenlik döneminde hafif bir dudak balmı, renkli nemlendirici veya özel günlerde çok az makyaj ile daha yoğun günlük makyaj arasında ciddi fark var. İlerleyen yaşlarda ise kişinin makyajı kendi tarzının bir parçası olarak görmesi daha olağan hale gelebilir.
Burada ailelerin rolü de önemli. Sürekli “Makyaj yapma” demek bazı gençlerde merakı artırabilir. Bunun yerine ürünün ne olduğunu, neden kullanıldığını, nasıl temizleneceğini ve ciltte sorun oluştuğunda ne yapılacağını anlatmak çok daha öğretici olabilir.
Amerikan Pediatri Akademisi'nin gençler için cilt bakımına ilişkin güncel yaklaşımı da karmaşık ve pahalı rutinler yerine basit, yaşa uygun ve nazik bakımın önemini vurguluyor. Sosyal medyada popülerleşen çok aşamalı bakım rutinlerinin genç ciltler için gereksiz olabileceğine dikkat çekiliyor.
HealthyChildren.org
Bence bu nokta makyajdan bile önemli. Çünkü günümüzde gençlerin karşısına yalnızca makyaj değil, aynı zamanda “mükemmel cilt” fikri de çıkıyor.
Asıl Değişim: Makyajdan Önce Cilt Bakımı
Önümüzdeki yıllarda ergenlik dönemindeki güzellik anlayışının yalnızca makyaj üzerinden ilerlemeyeceğini düşünüyorum. Hatta bunun şimdiden başladığını söylemek mümkün.
Sosyal medyada “glass skin”, “clean girl” veya benzeri güzellik akımlarının yaygınlaşması, gençleri çok sayıda cilt bakım ürününe yönlendirebiliyor. American Academy of Pediatrics, bazı gençlerin sosyal medya etkisiyle 10'dan fazla üründen oluşan rutinlere yöneldiğine ve bunun gereksiz hatta zararlı olabileceğine dikkat çekiyor.
HealthyChildren.org
Bu nedenle gelecekte “ergenler makyaj yapmalı mı?” sorusunun yanında “ergenler kaç üründen oluşan bir bakım rutinine gerçekten ihtiyaç duyuyor?” sorusunu da daha sık tartışacağımızı tahmin ediyorum.
Benim öngörüm, özellikle 2027-2030 döneminde gençlere yönelik güzellik sektörünün “çok ürün” yerine “az ama işlevsel ürün” söylemine daha fazla yönelmesi. Bunun nedeni yalnızca sağlık kaygıları değil; tüketicilerin içerik, sürdürülebilirlik ve fiyat konusunda daha bilinçli hale gelmesi.
Erkekler İçin Makyaj Konusu da Değişiyor mu?
Burada özellikle dikkat edilmesi gereken bir nokta var: Makyajı yalnızca kızlarla ilişkilendirmek artık gerçek hayattaki gençlerin davranışlarını tam olarak açıklamıyor.
Erkeklerin bir bölümü kapatıcı, kaş ürünü, renkli dudak ürünü veya cilt eşitleyici ürünleri kullanabiliyor. Bazıları bunu estetik amaçla, bazıları kamera karşısında daha iyi görünmek için, bazıları ise sivilce veya göz altı görünümünü azaltmak için tercih ediyor.
Erkeklerin gelecekteki yaklaşımını tek bir kalıba sokmak istemem. Ancak stratejik açıdan bakıldığında erkeklere yönelik kozmetik pazarının büyümesinin muhtemel olduğunu düşünüyorum. Özellikle hızlı uygulanabilen, doğal görünen ve “makyaj yaptım” görüntüsü vermeyen ürünlerin öne çıkması beklenebilir.
Bu, erkeklerin tamamının makyaj yapacağı anlamına gelmiyor. Daha çok kozmetik kullanımının cinsiyetle ilişkilendirilmesinin zayıflayabileceğini gösteriyor.
Burada ilginç bir gelecek sorusu var:
Önümüzdeki 5-10 yılda bir erkeğin kapatıcı kullanması, bugün saç şekillendirici kullanması kadar sıradan hale gelir mi?
Bence bazı toplumlarda evet, bazılarında ise kültürel direnç nedeniyle çok daha yavaş.
Kadınlar Açısından Mesele Sadece Güzellik Değil
Kadınların makyaj konusundaki deneyimlerini de yalnızca “güzel görünme isteği” üzerinden açıklamak eksik kalır. Sosyal beklentiler, arkadaş çevresi, okul ortamı, influencer kültürü ve dijital görünürlük birbirini etkiliyor.
WHO'nun Avrupa bölgesindeki 2021/2022 HBSC verilerinde genç kızların ruh sağlığı, beden algısı ve dijital davranışlarla ilgili bazı olumsuz göstergelerde erkeklere kıyasla daha fazla sorun bildirdiği görülüyor.
Dünya Sağlık Örgütü
Ayrıca WHO, 2022 yılında 44 ülke ve bölgede yaklaşık 280 bin gençle yapılan araştırmada problemli sosyal medya kullanımının 2018'deki yüzde 7 seviyesinden 2022'de yüzde 11'e yükseldiğini bildirdi. Kızlarda oran yüzde 13, erkeklerde yüzde 9 olarak raporlandı.
Ergenlik dönemine girince aynanın karşısında geçirilen zamanın değişmesi bence hiç şaşırtıcı değil. Bir gün saç şekli önem kazanıyor, başka bir gün ciltte çıkan bir sivilce bütün günün konusu olabiliyor. Sonra sosyal medyada görülen makyaj videoları, arkadaşların kullandığı ürünler ve “Ben de denesem nasıl olur?” düşüncesi geliyor. İşte tam burada şu soru ortaya çıkıyor: Ergenlik döneminde makyaj yapmak gerçekten uygun mu, yoksa biraz daha beklemek mi gerekir?
Bu konuda tek bir “doğru yaş” söylemek bana pek mümkün görünmüyor. Çünkü ergenlik 10-19 yaş aralığını kapsayan, fiziksel ve psikolojik açıdan hızlı değişimlerin yaşandığı geniş bir dönem. Dolayısıyla 12 yaşındaki bir çocuğun ihtiyaçlarıyla 17 yaşındaki bir gencin ihtiyaçlarını aynı değerlendirmek doğru olmaz.
Benim bu yazıdaki yaklaşımım, kişisel deneyimlerden çok dermatoloji ve ergen sağlığı konusunda yayımlanmış güncel kaynakları temel almak. Özellikle Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), American Academy of Pediatrics'in HealthyChildren platformu ve Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) gençler ve dijital medya konusundaki verileri önemli bir çerçeve sunuyor. Kişisel olarak da makyajı “yasaklanması gereken bir şey” veya “mutlaka yapılması gereken bir şey” şeklinde değil, doğru alışkanlıklarla yönetilmesi gereken bir kişisel tercih olarak görüyorum.
Ergenlikte Makyaj Yapmanın Tek Başına Zararlı Olduğunu Söylemek Doğru mu?
Hayır. Makyajın kendisini otomatik olarak zararlı ilan etmek bilimsel açıdan doğru değil. Amerikan Dermatoloji Akademisi, akne problemi bulunan kişilerin dahi makyaj kullanabileceğini; ancak ürünlerin dikkatli seçilmesi ve cilt bakımının ihmal edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle “non-comedogenic” yani gözenekleri tıkama ihtimali düşük ürünler tercih edilmesi öneriliyor.
AAD
+1
Buradaki kritik nokta yaşın kendisinden ziyade ürünün niteliği, kullanım biçimi ve kişinin cilt yapısı.
Örneğin ergenlikte hormonal değişiklikler nedeniyle yağlanma ve akne daha sık görülebiliyor. Ağır bir fondöteni saatlerce yüzde bırakmak, makyajla uyumak veya makyaj malzemelerini başkalarıyla paylaşmak cilt açısından iyi fikir değil. AAD, makyajın yatmadan önce mutlaka çıkarılmasını ve fırça ile aplikatörlerin paylaşılmamasını özellikle tavsiye ediyor.
AAD
Dolayısıyla “ergenlikte makyaj yapılmaz” yerine bence daha doğru soru şu:
“Ergenlik döneminde cilde zarar vermeden ve psikolojik baskı oluşturmadan nasıl makyaj yapılabilir?”
Yaşa Göre Yaklaşım Neden Daha Mantıklı?
12 yaşındaki biriyle 17 yaşındaki birini aynı kefeye koymak, ergenlik döneminin kendi içindeki farklılıklarını görmezden gelmek olur.
Erken ergenlik döneminde hafif bir dudak balmı, renkli nemlendirici veya özel günlerde çok az makyaj ile daha yoğun günlük makyaj arasında ciddi fark var. İlerleyen yaşlarda ise kişinin makyajı kendi tarzının bir parçası olarak görmesi daha olağan hale gelebilir.
Burada ailelerin rolü de önemli. Sürekli “Makyaj yapma” demek bazı gençlerde merakı artırabilir. Bunun yerine ürünün ne olduğunu, neden kullanıldığını, nasıl temizleneceğini ve ciltte sorun oluştuğunda ne yapılacağını anlatmak çok daha öğretici olabilir.
Amerikan Pediatri Akademisi'nin gençler için cilt bakımına ilişkin güncel yaklaşımı da karmaşık ve pahalı rutinler yerine basit, yaşa uygun ve nazik bakımın önemini vurguluyor. Sosyal medyada popülerleşen çok aşamalı bakım rutinlerinin genç ciltler için gereksiz olabileceğine dikkat çekiliyor.
HealthyChildren.org
Bence bu nokta makyajdan bile önemli. Çünkü günümüzde gençlerin karşısına yalnızca makyaj değil, aynı zamanda “mükemmel cilt” fikri de çıkıyor.
Asıl Değişim: Makyajdan Önce Cilt Bakımı
Önümüzdeki yıllarda ergenlik dönemindeki güzellik anlayışının yalnızca makyaj üzerinden ilerlemeyeceğini düşünüyorum. Hatta bunun şimdiden başladığını söylemek mümkün.
Sosyal medyada “glass skin”, “clean girl” veya benzeri güzellik akımlarının yaygınlaşması, gençleri çok sayıda cilt bakım ürününe yönlendirebiliyor. American Academy of Pediatrics, bazı gençlerin sosyal medya etkisiyle 10'dan fazla üründen oluşan rutinlere yöneldiğine ve bunun gereksiz hatta zararlı olabileceğine dikkat çekiyor.
HealthyChildren.org
Bu nedenle gelecekte “ergenler makyaj yapmalı mı?” sorusunun yanında “ergenler kaç üründen oluşan bir bakım rutinine gerçekten ihtiyaç duyuyor?” sorusunu da daha sık tartışacağımızı tahmin ediyorum.
Benim öngörüm, özellikle 2027-2030 döneminde gençlere yönelik güzellik sektörünün “çok ürün” yerine “az ama işlevsel ürün” söylemine daha fazla yönelmesi. Bunun nedeni yalnızca sağlık kaygıları değil; tüketicilerin içerik, sürdürülebilirlik ve fiyat konusunda daha bilinçli hale gelmesi.
Erkekler İçin Makyaj Konusu da Değişiyor mu?
Burada özellikle dikkat edilmesi gereken bir nokta var: Makyajı yalnızca kızlarla ilişkilendirmek artık gerçek hayattaki gençlerin davranışlarını tam olarak açıklamıyor.
Erkeklerin bir bölümü kapatıcı, kaş ürünü, renkli dudak ürünü veya cilt eşitleyici ürünleri kullanabiliyor. Bazıları bunu estetik amaçla, bazıları kamera karşısında daha iyi görünmek için, bazıları ise sivilce veya göz altı görünümünü azaltmak için tercih ediyor.
Erkeklerin gelecekteki yaklaşımını tek bir kalıba sokmak istemem. Ancak stratejik açıdan bakıldığında erkeklere yönelik kozmetik pazarının büyümesinin muhtemel olduğunu düşünüyorum. Özellikle hızlı uygulanabilen, doğal görünen ve “makyaj yaptım” görüntüsü vermeyen ürünlerin öne çıkması beklenebilir.
Bu, erkeklerin tamamının makyaj yapacağı anlamına gelmiyor. Daha çok kozmetik kullanımının cinsiyetle ilişkilendirilmesinin zayıflayabileceğini gösteriyor.
Burada ilginç bir gelecek sorusu var:
Önümüzdeki 5-10 yılda bir erkeğin kapatıcı kullanması, bugün saç şekillendirici kullanması kadar sıradan hale gelir mi?
Bence bazı toplumlarda evet, bazılarında ise kültürel direnç nedeniyle çok daha yavaş.
Kadınlar Açısından Mesele Sadece Güzellik Değil
Kadınların makyaj konusundaki deneyimlerini de yalnızca “güzel görünme isteği” üzerinden açıklamak eksik kalır. Sosyal beklentiler, arkadaş çevresi, okul ortamı, influencer kültürü ve dijital görünürlük birbirini etkiliyor.
WHO'nun Avrupa bölgesindeki 2021/2022 HBSC verilerinde genç kızların ruh sağlığı, beden algısı ve dijital davranışlarla ilgili bazı olumsuz göstergelerde erkeklere kıyasla daha fazla sorun bildirdiği görülüyor.
Dünya Sağlık Örgütü
Ayrıca WHO, 2022 yılında 44 ülke ve bölgede yaklaşık 280 bin gençle yapılan araştırmada problemli sosyal medya kullanımının 2018'deki yüzde 7 seviyesinden 2022'de yüzde 11'e yükseldiğini bildirdi. Kızlarda oran yüzde 13, erkeklerde yüzde 9 olarak raporlandı.